Eserin temel dayanak noktası, başarının tesadüf değil, disiplinli bir çalışmanın ve güçlü bir iradenin meyvesi olduğu gerçeğidir. Başgil, gençliğin hırçın ve dalgalı sularında yol alan bir gemi gibi olduğunu belirterek, bu geminin selamete ermesi için sağlam bir dümene, yani "iradeye" ihtiyaç duyduğunu vurgular. Kitapta geçen "Çalışmak için müsait gün ve saat bekleme. Bil ki her gün ve her saat çalışmanın en müsait zamanıdır," düsturu, erteleme hastalığına (tesvif) karşı vurulmuş en güçlü darbelerden biridir.
Cumhuriyet döneminin önemli hukukçu ve düşünce adamlarından Ali Fuat Başgil’in "Gençlerle Başbaşa" adlı eseri, yayımlandığı günden bu yana nesiller boyu bir "başucu kitabı" olma niteliğini korumuştur. Müellif, bu eserinde gençlere sadece akademik başarıyı değil, aynı zamanda karakter inşasını, irade terbiyesini ve hayatta muvaffak olmanın manevi dinamiklerini anlatır. GenГ§lerle BaЕџbaЕџa (OsmanlД±ca) KitabД±nД±
Ali Fuat Başgil’in kaleme aldığı , Türk düşünce tarihinin en kıymetli rehber kitaplarından biridir. Eserin Osmanlıca aslından veya o dönemin dil özelliklerini koruyan metinlerinden yola çıkarak hazırladığım bu deneme, kitabın sunduğu irade terbiyesini ve zamansız nasihatlerini ele almaktadır. Bil ki her gün ve her saat çalışmanın
Başgil’in nasihatleri arasında "fikri disiplin" önemli bir yer tutar. Yazara göre, zekayı parlatan ve insanı şahsiyet sahibi yapan şey, daldan dala konan bir merak değil, bir konu üzerinde derinleşen sabırlı bir dikkattir. Osmanlıca metinlerde daha vurgulu hissedilen o "azim" ve "ceht" kavramları, bugün modern dünyanın "odaklanma" dediği meselenin manevi ve ahlaki temelini oluşturur. Ali Fuat Başgil’in kaleme aldığı , Türk düşünce